Pelican › Rehberler › Hazır gıda ve yarı mamul

Profesyonel mutfakta hazır gıda ve yarı mamul ürünler: kendiniz mi yapmalı, hazır mı almalı?

Hazır gıda ve yarı mamul ürünler, mutfak işinin bir kısmını üreticinin önceden yaptığı gıdalardır. Beş kademede sıralanırlar: soyulmuş patates gibi mutfağa hazır olandan yemeye hazır olana kadar. Kendiniz yapmanın mı, hazır almanın mı kazandırdığını malzeme, verim ve işçilik süresinin hesabı gösterir. Menüye ev yapımı diye yalnızca gerçekten kendi mutfağınızda yaptığınızı yazabilirsiniz.

Hazır gıda ve yarı mamul ürün nedir?

Salı sabahı, saat 08.00. Mal kabul kapısında iki çuval patates ile bir kova soyulmuş, vakumlanmış patates duruyor. İkisi de tabağa patates sote olarak gidecek. Fark, öncesindeki işte: Çuvalı sizin ekibiniz soyar, kovadakini başkası soymuştur. Hazır gıda tam olarak budur: mutfağınıza gelmeden önce hazırlığının bir kısmı yapılmış gıda.

İngilizcede buna convenience food denir, convenience kolaylık demektir. Kastedilen yalnızca mikrodalgada ısıtılan hazır yemek değildir. Dondurulmuş sebze, makarna, kovada fon ve fileto balık da bu gruba girer. Hemen her mutfak bu ürünlerle çalışır. Asıl soru hangi kademede çalıştığınızdır. Bilmeniz gereken terimler:

Soru kullanıp kullanmamak değil, nerede kullanacağınız Tereyağını kendi üreten, ununu kendi öğüten veya makarnasını kendi kurutan mutfak neredeyse yoktur. Emeğinizin nerede fark yarattığına her bileşen için ayrı ayrı karar verin.

Hazır ürünlerin beş kademesi

Almanca konuşulan ülkelerde hazır ürünler hazırlık derecesine göre beş kademeye ayrılır. Adlar kaynaktan kaynağa biraz değişir, mantık hep aynıdır: Her kademede işin daha büyük bir kısmı istasyondan üreticiye geçer.

KademeÖnceden yapılan işÖrneklerMutfağa kalan iş
1 mutfağa hazırayıklanmış, soyulmuş, parçalanmış ama çiğsoyulmuş patates, ayıklanmış salata, fileto balık, parçalanmış etdoğramak, baharatlamak, pişirmek
2 pişirmeye hazırhazırlığı bitmiş, henüz pişmemişdondurulmuş sebze, makarna, panelenmiş şnitzel, dondurulmuş parmak patatesyalnızca pişirmek
3 karıştırmaya hazırkuru veya konsantretoz patates püresi, toz sos, toz bulyon, toz pudingkarıştırmak, su eklemek, harmanlamak
4 ısıtmaya hazırtamamen pişmişhazır yemekler, konserve yahni, poşette pişmiş bileşenleryalnızca ısıtmak
5 yemeye hazırservise hazırekmek ve unlu mamuller, dondurma, hazır tatlılar, balık konservesiporsiyonlamak ve tabaklamak

Fransa, İspanya, İtalya ve Portekiz'de ürünler başka türlü, saklama yöntemine göre beş gruba ayrılır. Bu gruplara gamme denir: taze ürün, konserve, dondurulmuş ürün, taze doğranıp paketlenmiş çiğ ürün (dördüncü gamme) ve tamamen pişmiş ürünler (beşinci gamme). Oradan mal alıyorsanız veya ekibinizde oradan gelen meslektaşlar varsa bu terimlerle karşılaşırsınız.

Ham ürün birinci kademeden önce gelir Bir çuval yıkanmamış patates ve bütün balık henüz hazır ürün değildir. Bunlardan kendi yaptığınız her şey kendi üretiminizdir.

Kendiniz yapmak mı, hazır almak mı: hangisinin lehine ne var

İki taraftan hiçbiri her zaman kazanmaz. İkisinin de somut üstünlükleri vardır ve hangisinin ağır bastığı işletmeye, ekibe ve yemeğe bağlıdır.

Kendiniz yapmak

  • kendi lezzetiniz ve kendi imzanız
  • malzemeler ve alerjenler üzerinde tam kontrol
  • yalnızca malzeme maliyetine bakınca çoğu zaman daha ucuz
  • ev yapımı diyebilirsiniz

Hazır almak

  • hazırlıkta işçilikten ve yerden kazandırır
  • istasyondaki kişi değişse de aynı kalite
  • öngörülebilir porsiyon maliyeti, neredeyse hiç fire yok
  • çoğu zaman daha uzun dayanır, daha az mal bozulur

Mutfakların çoğu ikisinin karışımında karar kılar. Misafirin işletmenin imzası olarak gördüğü şey sizin elinizde kalır. Masada kimsenin ayırt edemediği ve çok zaman yiyen iş tedarikçiden gelir.

Kör tadım yapın Hazır aldığınız ürünü ve kendi yaptığınızı yan yana koyun, hangisinin hangisi olduğunu söylemeden ekibe tattırın. Sonuç iki yönde de şaşırtır.

Hesap örneği: patatesi kendiniz mi soymalı, soyulmuş mu almalı

Yuvarlak rakamlarla bir örnek, tüm fiyatlar KDV hariç. Fiyatlar, verim ve saatlik maliyet örnek değerlerdir. Yerlerine kendi rakamlarınızı koyun.

KalemHesapSonuç
Ham ürün25 kg, kilosu 16 TL400 TL
Soyduktan sonra verim25 kg'ın %80'i20 kg
İşçilik süresi40 dakika, saati 420 TL280 TL
Kendiniz soyunca, kg başına680 TL bölü 20 kg34 TL
Soyulmuş alınca, kg başınatedarikçinin fiyatı29 TL
20 kg'daki fark20 kg çarpı 5 TL100 TL
34 TLkendiniz soyunca kg başına
29 TLsoyulmuş alınca kg başına
26 dakikabir çuval en fazla bu kadar sürmeli

Örnekte hazır alınan ürün, ham ürün çok daha ucuz olduğu hâlde kg başına 5 TL daha ucuza geliyor. Mutfak haftada 120 kg soyulmuş patates kullanıyorsa bu 600 TL eder. Buradaki saatlik maliyet, bir saatin işletmeye gerçekte kaça mal olduğudur, yani ücret artı işverenin ödediği yan giderler.

Hesap işçilik süresiyle tersine döner. Yalnızca malın soyulmuş kilosu 20 TL'ye gelir, yani hazır alınandan 9 TL daha ucuzdur. 20 kg'da bu 180 TL eder. Saati 420 TL'den bu parayla 26 dakikadan biraz az işçilik alırsınız. Ekibiniz çuvalı bundan kısa sürede bitiriyorsa kendiniz yapmak daha ucuzdur. Öğleden önceki saatin ücreti zaten ödeniyorsa ve o sırada yapılacak başka iş yoksa da aynısı geçerlidir. Kendi ürününüzde verimi nasıl ölçeceğinizi fire oranı hesaplama rehberi gösteriyor.

Süreyi bir kez ölçün Tahmini süreler neredeyse her zaman fazla kısadır. Bir çuvalın tamamı için kronometre tutun: depodan getirmek, makineyi temizlemek ve atığı götürmek dahil.

Her bileşen için altı soru

Kilo fiyatı kararın yalnızca bir parçasıdır. Kendiniz yaptığınız veya hazır aldığınız her bileşen için bu altı soruyu sırayla sorun.

İşçilik bedava değildir En sık yapılan hesap hatası yalnızca malzeme maliyetini karşılaştırmaktır. Soyma bıçağının başında geçen bir saat başka bir yerde eksik kalır veya fazla mesai olarak ödenir.

Her mutfakta gündeme gelen ürünler

Herkes için geçerli tek bir kural yoktur. Ama şu altı grup hemen her mutfakta er ya da geç masaya yatırılır.

Hazır alıp tamamlamak Kendiniz yapmak ile bitmiş almak arasında üçüncü bir yol vardır: iyi bir baz alıp kendi malzemelerinizle tamamlamak. Menüde de ne yaptığınızı dürüstçe yazarsınız.

Kendiniz yapmak her gün taze pişirmek anlamına gelmek zorunda değildir. Cook chill ile haftada iki kez stok için üretir, serviste yeniden ısıtırsınız.

Hazır almak satın almada ve depoda neyi değiştirir

Bir hazır ürün lehine veya aleyhine verilen her karar sipariş listesinde bir şeyi değiştirir. Üç ham ürün tek bir hazır kaleme dönüşür ya da tersi olur. Dikkat etmeniz gerekenler:

Ambalaj boyunu da hesaba katın Büyük kova kilo başına daha ucuzdur. Açtıktan sonra zamanında bitiremiyorsanız sonunda küçüğü daha ucuza gelir.

Menüde ev yapımı: ne yazabilirsiniz

Hazır ürün kullanmak mutfakta olağan ve yaygın bir uygulamadır. İş ancak menü başka bir şey söylediğinde hassaslaşır. En önemli noktalar:

Bazı ülkeler daha fazlasını düzenler. Fransa'da “fait maison” (ev yapımı) ifadesi yasayla tanımlanmıştır, İtalya'da ise yargı kararları menüde dondurulmuş ürünün belirtilmesini bekler. İşletmeniz için belirleyici olan, bulunduğunuz yerdeki yetkili kurumun ne istediğidir.

İddia etmeyin, tarif edin “Taze doğranmış patates kızartması” veya “kendi reçetemizle tatlandırılmış sos” tam olarak ne yaptığınızı söyler. Bu ifade her soruya dayanır.

Altı adımda kendi listeniz

İçgüdüyle verilen karardan gerekçesini açıklayabileceğiniz bir listeye böyle geçersiniz. Başlangıç için sakin bir öğleden önce yeter.

  1. Bileşenleri listeleyin. Mutfağınızın düzenli olarak hazırladığı her şeyi yazın: fonlar, soslar, salata sosları, ayıklanmış sebze, hamurlar, tatlılar. Temel, mise en place listenizdir.
  2. Süreyi ve verimi ölçün. Her bileşen için gerçek işçilik süresini bir kez ölçün ve sonunda elinizde kalanı tartın.
  3. Kilo veya litre başına maliyeti hesaplayın. Malzeme artı işçilik, bölü elde edilen miktar. Rakamların yeri standart reçete kartıdır.
  4. Teklif ve numune isteyin. Tedarikçinize fiyatı, ambalaj boyunu, raf ömrünü ve ürün bilgi formunu sorun, numuneyi de kendi yaptığınızla kör tadımda karşılaştırın.
  5. Karar verin ve geçişi yapın. Reçeteyi, alerjen tablosunu, depo yerini ve sipariş listesini güncelleyin. Ekibe nedenini anlatın.
  6. Yılda iki kez gözden geçirin. Fiyatlar, ekip ve menü değişir. İlkbaharda doğru olan karar sonbaharda yanlış olabilir.

Sık yapılan hatalar

Pelican nerede işe yarar, nerede yaramaz

Kendiniz yapın ya da hazır alın, sonunda sipariş listesinde bir kalem durur: bir çuval patates veya bir kova soyulmuş patates. Mutfakta bir şeyin azaldığını gören kişi bunu sesle veya yazarak ortak sipariş listesine ekler, kendi dilinde. Pelican tekrarlanan kayıtları birleştirir. Mutfak şefi listeyi onaylar. Sipariş geçmişinde daha sonra neyin, ne zaman, hangi tedarikçiden sipariş edildiğini, ekip fiyatları da girerse harcamaları görürsünüz. Bu alış fiyatlarıyla kendiniz yapmanın hâlâ kazandırıp kazandırmadığını yeniden hesaplar ve yemek maliyetini kontrol edebilirsiniz.

Pelican uygulaması: mutfağın ortak sipariş listesi, sesle kayıt için Konuş düğmesiyle

Pelican bir kasa sistemi, misafir sipariş sistemi veya stok kayıt aracı değildir ve tedarikçiye kendisi sipariş vermez. Siparişi eskisi gibi temsilciye, telefonla veya toptan markette verirsiniz. Kendiniz mi yapmalı, hazır mı almalı hesabını Pelican sizin yerinize yapmaz.

Pelican kullanıcı başına değil, işletme başına ücretlendirilir: Solo ayda 19 euro (en fazla 3 kullanıcı), Basic ayda 29 euro (en fazla 5 kullanıcı), Pro ayda 59 euro (sınırsız kullanıcı). Yıllık ödemede ayda 15, 24 veya 49 euro. Her plan 30 gün ücretsiz başlar.

Sık sorulan sorular

Hazır gıda ve yarı mamul ürün nedir?

Hazır gıda, üreticinin mutfak işinin bir kısmını üstlendiği gıdadır: ayıklamak, doğramak, pişirmek veya tamamen hazırlamak. Mutfakta tamamlanması gereken hazır ürünlere yarı mamul denir. Soyulmuş patates de, dondurulmuş sebze de, fon da, dondurulmuş hazır yemek ve hazır tatlı da bu gruba girer.

Hazır ürünlerin kademeleri nelerdir?

Beş kademe sayılır: mutfağa hazır, pişirmeye hazır, karıştırmaya hazır, ısıtmaya hazır ve yemeye hazır. Kademe yükseldikçe mutfağa daha az iş kalır. Adlar kaynaktan kaynağa biraz değişir.

Kendiniz yapmak her zaman daha ucuz mu?

Hayır. Ham ürün çoğu zaman daha ucuzdur, ama üstüne işçilik süresi gelir. Yukarıdaki örnekte kendi soyduğunuz patatesin kilosu 34 TL, soyulmuş alınanın kilosu 29 TL'dir. Sonuç ancak çuval 26 dakikadan kısa sürede soyulursa tersine döner.

Hazır ürünlere ev yapımı diyebilir miyim?

Hayır. Menüde yazan doğru olmalı ve misafiri yemeğin nasıl üretildiği konusunda yanıltmamalıdır. Ev yapımı yalnızca kendi mutfağınızda yapılan ürüne uyar. Hazır aldığınız bir bazı tamamlıyorsanız tam olarak bunu yazın.

Hazır ürünleri menüde belirtmek zorunda mıyım?

Bu ülkeye göre değişir. Genel kural şudur: Menüde yazan doğru olmalı, alerjen bilgisi de tutmalıdır. Bazı ülkeler daha ileri gider. Örneğin İtalya'da yargı kararları dondurulmuş ürünün menüde belirtilmesini bekler. Emin değilseniz yetkili kuruma sorun.

Beş kademe ile gamme sınıflandırması arasındaki fark nedir?

Beş kademe hazırlık derecesine göre sıralar: mutfağa hazırdan yemeye hazıra. Fransa, İspanya ve İtalya'da kullanılan gamme sınıflandırması ise saklama yöntemine göre sıralar: taze, konserve, dondurulmuş, taze doğranıp paketlenmiş, tamamen pişmiş. Dördüncü gamme aşağı yukarı mutfağa hazır ürüne, beşinci gamme ısıtmaya hazır ürüne denk gelir.

Çuval ya da kova: tek sipariş listesi

Pelican, ekibinizin mutfakta eksik bulduklarını tek bir sipariş listesinde ve mutfağınızdaki her dilde toplar. 30 gün ücretsiz deneyin. Neyi kendiniz yapacağınıza, neyi hazır alacağınıza siz karar verirsiniz.

İşletme oluşturun, 30 gün ücretsiz deneyin